3D-software, beter communiceren, slimmer ontwerpen
Dat interieurarchitect en technisch ontwerper Thijs Bongers vanochtend al om zes uur uit zijn Lichtenvoordse bed stapte zodat hij om half acht op de studio aan het werk kon, is hem niet aan te zien. Met frisse blik vertelt hij hoe 3D-programma's helpen om beter te ontwerpen én te communiceren over de gebouwen waar hij aan werkt.
Bij Studio Groen+Schild is 3D-ontwerpsoftware al geruime tijd de standaard. Voor architectuurprojecten wordt Revit gebruikt, voor interieurprojecten veelal Sketchup. En dan is er nog een plugin waarmee realistische visualisaties worden gemaakt: Enscape3D.
Leestijd: drie minuten
Tekst: Karijn Kats
Fotografie: Janita Sassen, Civic / Bloom images, Studio Groen+Schild
Nauwkeuriger werken
'Om een nieuw ontwerp voor een bestaand gebouw te kunnen maken, is het belangrijk dat we begrijpen hoe het huidige gebouw in elkaar steekt. Daarom bouwen we in Revit eerst het gehele gebouw virtueel na,' vertelt Thijs. 'Maar ik kan er wel over vertellen, liever laat ik het zien.' Hij pakt zijn laptop erbij en laat een afbeelding van het Centrum voor de Kunsten in Eindhoven zien, een centrum voor amateurkunst dat van twee locaties naar één ging en op die locatie uitbreiding nodig had.
'Kijk,' zegt Thijs als hij op het scherm een schematische weergave toont van het pand. 'Elk raam, elke deur modelleren we. En we hangen er allerlei informatie aan, zoals afmetingen, toegepaste materialen, brandwerendheid of isolatiewaarde. Die informatie komt uit eerdere tekeningen of volgen uit standaarden uit de bouwwereld. Omdat de informatie op één plek staat, is de kans op een fout veel kleiner dan eerder toen documenten en tekeningen uit diverse andere programma's nodig waren. Thijs: 'Ik ben nogal een pietje precies, heb graag overzicht en structuur, zeker bij complexe ontwerpen als deze.'
Samen met andere betrokken partijen bouwen we virtueel aan een gebouw
Samenwerken
Op de oorspronkelijke basis van een gebouw worden de vervolgfasen van een project gebouwd. Thijs vervolgt zijn presentatie door het virtuele CKE. Aan het bestaande gebouw is een volledig nieuwe verdieping toegevoegd. En de begane grond, die uit veel kleine, gesloten ruimtes bestond, werd grotendeels opengebroken om ruimte te bieden aan een grand café. 'De constructie was nogal een uitdaging,' vertelt Thijs lachend. 'Het helpt dat we in het programma met drie fasen werken, het huidige gebouw, na sloop en de nieuwbouw. Hierdoor wordt inzichtelijk wat je wel en niet kan weghalen en moet toevoegen.'
In het programma werken meerdere partijen, zoals constructeurs, aannemers en ontwerpers, tegelijk aan hetzelfde project. Thijs laat voor het CKE zien hoe de constructeur de staalconstructie voor de nieuwe derde verdieping heeft gemodelleerd: tot de bouten aan toe is de tekening uitgewerkt. 'Doordat de diverse ontwerpen over elkaar kunnen worden gelegd, wordt sneller en beter dan voorheen inzichtelijk waar alle partijen rekening mee moeten houden.' En als het modelleren gereed is, volgen uit het programma de tekeningen, informatielijsten en eventuele calculatielijsten die een aannemer of installateur nodig heeft.
Als je oudere, wat technischere tekenprogramma's gewend bent, dan zijn deze bijna levensechte beelden misschien wel even schrikken
Communiceren
Samen in het 3D-programma werken, zoals Studio Groen+Schild nu doet bij het ontwerp van de faculteit ITC van de Universiteit Twente, verbetert ook de communicatie tussen partijen. Omdat alle partijen inzicht hebben in elkaars processen, zijn de ontwerpen beter op elkaar afgestemd. Thijs geeft een voorbeeld: 'Als ontwerper wil ik graag dat het installatieconcept ook esthetisch past in een ontwerp, terwijl installateurs soms de neiging hebben om vooral functioneel te werk te gaan. Als ik hen wil overtuigen van een aanpassing in het ontwerp helpt het dat ik ze mee kan nemen in het beeld dat we voor ogen hebben en wat het oplevert voor het gebouw. Meestal begrijpen ze dan wel waarom we de installatie anders willen en gaan ze mee met onze ideeën.'
Voor het interieurontwerp maakt Thijs veelal gebruik van Sketchup. Niet alleen de indeling maar ook de kleur en materialisering van het gehele interieur kunnen worden nagebootst. Meubels en beplanting zijn in de juiste kleur- en maatstelling in de ruimte te plaatsen. En zelfs de effecten van lichtbundels van verschillende lichtspots zijn in het programma visueel te maken. 'Als je oudere, wat technischere tekenprogramma's gewend bent, dan zijn deze bijna levensechte beelden misschien wel even schrikken,' grijnst Thijs.
Ik ben nogal een pietje precies, heb graag overzicht en structuur
Externe communicatie
Ook voor de opdrachtgever werkt de 3D-weergave prettig. Thijs toont met behulp van Enscape3D op het scherm opnieuw het CKE-gebouw, maar dan in een haast fotorealistische weergave waarop de werking van licht, reflectie en schaduw zichtbaar is. Opdrachtgevers gebruiken dergelijke beelden in presentaties aan medewerkers. 'Zo kunnen ze personeel meenemen in het verbouw- of nieuwbouwproces. Een verbouwing of verhuizing brengt veel met zich mee, geeft overlast. Als medewerkers weten wat het eindresultaat kan zijn, en vooral ook hoe hun toekomstige plek er uit komt te zien, helpt dat eventuele weerstand verminderen.'
Op de vraag of Thijs wensen heeft voor nieuwe functies in het programma, is hij helder: 'De programma's kunnen al heel veel. Ik hoop vooral dat over een paar jaar alle partijen in de hele keten er gebruik van maken. Zodat we nog beter kunnen samenwerken.'

